Woda pod kontrolą. Jak działa laboratorium ZWiK w Sochaczewie?

O roli, jaką pełni w monitorowaniu jakości wody i zapewnianiu bezpieczeństwa Mieszkańców, wciąż niewiele osób zdaje sobie sprawę. Przy al. 600-lecia 69 działa Laboratorium Wodno-Ściekowe „Zakładu Wodociągów i Kanalizacji – Sochaczew” Sp. z o.o. O jego pracy i prowadzonych badaniach rozmawiamy z kierownik laboratorium, Małgorzatą Orzechowską.

Czym zajmuje się Laboratorium Wodno-Ściekowe sochaczewskiego ZWiK?

Pobieramy i badamy próbki wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, wody surowej oraz ścieków na potrzeby spółki. Laboratorium świadczy również usługi w zakresie badania wody i ścieków dla Klientów zewnętrznych – zarówno indywidualnych, jak i instytucjonalnych – dbając o wysoką jakość usług i satysfakcję klientów. Sprawozdania z badań są respektowane przez instytucje zewnętrzne, takie jak sanepid i Wody Polskie. Naszym klientom zapewniamy szybką realizację zleceń, w tym możliwość wykonania badań w trybie pilnym.

Jakie korzyści daje Zakładowi posiadanie własnego laboratorium?

Posiadanie akredytowanego laboratorium umożliwia szybki dostęp do miarodajnych wyników, niezbędnych do monitorowania jakości wody i nadzoru nad oczyszczaniem ścieków. Wykonujemy badania w obszarze regulowanym prawnie, w celu wykazania spełnienia wymagań określonych w rozporządzeniu dla wody do spożycia oraz w pozwoleniu wodnoprawnym dla ścieków oczyszczonych. Ponadto wykonujemy szereg badań wody surowej, uzdatnionej, ścieków surowych i oczyszczonych oraz osadu czynnego na potrzeby technologiczne Spółki. Jako laboratorium przyzakładowe zapewniamy stały dostęp do zaplecza analitycznego i szybką analizę próbek, co umożliwia ciągłe monitorowanie parametrów dostarczanej wody oraz odprowadzanych do środowiska ścieków.

Sochaczewskie laboratorium wyposażone jest w wzorcowany sprzęt pomiarowy oraz urządzenia pomocnicze, a analizy wykonywane są przez wykwalifikowany i doświadczony personel. Kompetencje pracowników są stale podnoszone poprzez szkolenia i potwierdzane udziałem w badaniach biegłości (w tym porównaniach międzylaboratoryjnych), a także podczas audytów wewnętrznych i ocen Polskiego Centrum Akredytacji.

Co oferują Państwo Klientom zewnętrznym?

Klienci mogą liczyć na rzetelne i wiarygodne wyniki analiz, bezstronność działania oraz poufność informacji. Badania wykonywane są według znormalizowanych metod referencyjnych stosowanych w większości laboratoriów w kraju i za granicą. Realizujemy analizy w obszarach regulowanych prawnie – zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zapewniamy także pomoc i doradztwo w zakresie doboru odpowiedniego zakresu badań. Na życzenie Klienta przekazujemy telefoniczną informację o wynikach niezwłocznie po zakończeniu analiz (przed wydaniem sprawozdania). Oferujemy fachową i przyjazną obsługę oraz krótki czas realizacji zleceń.

Wspomniała Pani, że laboratorium jest akredytowane. Co to w praktyce oznacza?

Od 3 grudnia 2009 roku posiadamy akredytację udzieloną przez Polskie Centrum Akredytacji (nr certyfikatu: AB 1117). Laboratorium spełnia wymagania normy PN-EN ISO/IEC 17025 dotyczącej kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących. Wymagania te są systematycznie weryfikowane podczas audytów.

Akredytacja potwierdza nasze kompetencje oraz poprawność stosowanych procedur, a także rzetelność i precyzję badań. Oznacza to, że działamy zgodnie z najwyższymi standardami, zachowujemy bezstronność i zapewniamy miarodajne wyniki na każdym etapie – od pobrania próbki po wydanie sprawozdania.

Oprócz akredytacji laboratorium posiada również pozytywną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Sochaczewie, uprawniającą do prowadzenia badań wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Decyzja ta wydawana jest corocznie (ostatnia z 19.12.2025 r.) i opiera się na ocenie wdrożonego systemu jakości.

Ile próbek trafia do laboratorium? Jak wygląda skala badań?

Liczba próbek zależy częściowo od pory roku. Najwięcej badań wykonujemy wiosną. Średnio analizujemy miesięcznie około 80–100 próbek, przy czym zakres badań bywa bardzo różny – od kilku do kilkunastu parametrów.

Jakie parametry są badane?

W próbkach wody badamy parametry fizykochemiczne, m.in.: pH, przewodność, barwę, mętność, chlor wolny, żelazo, mangan, glin, azotany, azotyny, jon amonowy, twardość ogólną, chlorki, indeks nadmanganianowy oraz parametry mikrobiologiczne.

W ściekach oznaczamy m.in.: zawiesiny, fosfor i azot ogólny (sumę azotu azotynowego, azotanowego i Kjeldahla), pH, chlorki, żelazo, temperaturę oraz wskaźniki chemicznego (ChZT-Cr) i biochemicznego (BZT₅) zapotrzebowania na tlen.

Z czym najczęściej zgłaszają się Mieszkańcy?

Indywidualni odbiorcy wody sochaczewskiej często pytają o jej twardość w celu dobrania odpowiedniego dozowania detergentów.

Przedsiębiorcy najczęściej zlecają nam pobieranie i badania mikrobiologiczne próbek wody wodociągowej, natomiast klienci indywidualni – badania fizykochemiczne i mikrobiologiczne wody z własnych ujęć.

W przypadku wody ze studni, w celu doboru odpowiednich filtrów, analizujemy parametry takie jak żelazo i mangan (zawartość tych metali często bywa nawet kilkukrotnie wyższa niż dopuszczalne wartości dla wody wodociągowej) oraz twardość, a także wykonujemy badania mikrobiologiczne (m.in. bakterie grupy coli, Escherichia coli, enterokoki kałowe), które mogą wykluczyć możliwość spożycia wody.

Woda wodociągowa podlegająca regulacjom prawnym musi spełniać wymagania rozporządzenia Ministra Zdrowia z 7 grudnia 2017 r. Laboratorium wykonuje badania i może porównać wyniki z wartościami parametrycznymi, ale nie wydaje decyzji o przydatności wody do spożycia. Warto podkreślić, że powyższe rozporządzenie nie dotyczy ujęć prywatnych.

Sochaczewska woda jest średnio twarda. Czy to korzystne dla zdrowia?

Twardość wody określa się m.in. w mg CaCO₃/dm³. Zgodnie z normami wynosi ona w Polsce 60–500 mg CaCO₃/dm³. Woda w Sochaczewie ma około 250 mg CaCO₃/dm³, co oznacza, że jest średnio twarda. Może to powodować osad na urządzeniach AGD.

Czego Mieszkańcy nie zawsze dostrzegają w pracy ZWiK?

Nie wszyscy zdają sobie sprawę z istnienia laboratorium i jego roli. Regularnie monitorujemy jakość wody – pobieramy próbki ze stacji uzdatniania oraz z kilku stałych punktów w mieście, a także po każdej awarii czy modernizacji sieci, aby upewnić się, że woda zachowuje swoje właściwości.

Dziękuję za rozmowę.

Dziękuję również. Zapraszamy wszystkich zainteresowanych do siedziby laboratorium przy al. 600-lecia 69 w Sochaczewie lub do kontaktu telefonicznego pod numerem 696 099 895 bądź mailowego: malgorzata.orzechowska@zwik.sochaczew.pl.